جشن باستانی چهارشنبه سوری شاد – نوروز مبارک – سیزده بدر خوش

چه روایت باشد و افسانه ، پیدایی نوروز به جمشید یا جم پادشاه  پیشدادی برمی گردد . ولی به عنوان حقیقت در باور هایمان ریشه دوانده این جشن پیشینة بسیار کهن دارد و در اصل، جشن کشاورزان و چوپانان و مردم عادی بوده است که چندین هزار سال قبل در این گوشه از جهان زیست اسکان یافته داشتند با گذشت زمستان از پناهگاهها بیرون آمده وزراعت و از سر می گرفتند بدین ترتیب روز نو شروع می شد و دگرگونی طبیعت آنان را به شادمانی و جشن وا می داشت.

 

افسانه گردونه ای جمشید (ابوریحان بیرونی ، فردوسی) را شاید بتوان دردو نماد تابستان و زمستان (شیر و گاو)  در  حال ستیزسنگنگاره های تخت جمشید جست که نشانه های پیروزی شیر برگاو علامت دگرگونی طبیعت به سوی تابستان است. آیین قربانی گاو هم که در مهرآیینی وجود دارد و در نقش های میترایی دیده می شود(که در نوشتار یلدا بازگو کردیم) .

شاید بشود اولین اظهار نظر علمی در ارتباط با نوروز  را به  خیام نسبت داد که گفته: "سبب نهادن نوروز آن بود که آفتاب را دو دور بود، یکی آن که هر سیصد و شصت و پنج شبان روز و ربعی از شبانه روز به اول دقیقة حمل باز می آمد و به همان روز که رفته بود بدین دقیقه نتواند از آمدن، چه هر سال از  مدت  همی کم شود. چون جمشید آن روز دریافت (آن را) نوروز نام نهاد و جشن و آیین آورد و پس از آن پادشاهان و دیگر مردمان بدو اقتدا کردند." خیام بود که تقویم پارسی که در آن، نوروز در اولِ “برگ” (یا برج)  حَمَل – آغاز بهار –  قرار می گیرد را تدوین نمود.

در سرزمین ما نوروزنقطه اتحاد ادیان و باور ها و قوم  ها بوده ، گاهشماری التقاطی دلیل بر این ادعا است.  بدینگونه بوده که جشن سال نو در اعتدال ربیعی آیین ها و آداب و رسوم قوم  ها را به خود جذب کرده است.

همیشه دوست داشتم نوروز را با پسوند باستانی ذکر  کنم  با دیگر پسوند ها  چون ، نوروز جمشیدی، نوروز معتضدی، نوروز عضدی و  نوروز جلالی  و ... یک جور های مشکل دارم . البته ملک شاه سلجوقی از اینکه بعضی انحرافات زمانی  را بر طرف، و اول سال در اول “حمل” -روز اول بهار را مورد تاکید قرار داد خوب دستش درد نکند ولی نوروز سلطانی یا تاریخ ملکی خیلی زیادش خواهد بود

شاه اسماعیل صفوی شاید یک کار خوب طول عمرش انجام داد آن هم کشاندن مراسم آغاز سال میدان های عمومی شهر بود. اتفاقاً آنور آبی هم سال نو خود را اینگونه آغاز می کنند. کاش این یکی سنت اسماعیل را احیا می کرد  یم دیگر نیاز به سفره  نوروزی نبود که چشم به پسته آنه، تخمه آنه و... دولت مکرمه داشته باشیم از بس آنه آنه ... گرفتیم شده ایم عین گدایان سامره

یکی از آیین  های جشن سال نو،  که آداب همسان میان قوم ها ی ما  نیز بود، راندن دیوها، شیطان  ها و... بوده است. موافقم که این سنت را نیز عملیاتی کنیم. یک عمر با قصه نه نه سرما و عمو نوروز سر کرده ایم. در قصه قرار بود همیشه وقتی عمونوروز می آید نه نه سرما خواب باشد. مادر بزرگ نور به قبرش ببارد می گفت نه نه سرما خواب نماند به وصال معشوق اش عمو نوروز برسد نظام هستي به هم مي‏خورد یک جور های فکر می کنم نه نه سرما نازنین کار خودش را کرده است چون آثاری از نظام هستی مشهود نیست.

میرهای نوروزی هم که عملاً در صحنه اند و نیاز به احیا ندارد منتظر این اند که با سپری شدن پنجه،  بر خری سوار و با شاپلاقی بدرقه شان کنیم.

پیشواز نوروز که درآن چهار هفته آخر سال را  به نام چهار عنصر بنیادی طبیعت (باد، خاک، آب  و آتش ) نامگذاری می کردند چون دیگر طبیعتی نمانده قابل احیا نمی باشد.

بر پایی خوانِ نوروزی هم دیگر  در دست ما نیست بستگی به ...آنه ها دارد پس "میزد" بی "میزد"  ، می توانیم  از اینکه بر خوان نوروزی، هفت چین، هفت شین یا  هفت سین می چینند،  فقط یادی کرده باشیم.  به قولی سین  ساغر بس بود ما را در این نوروز  روز ،                          

هفت چین نیا کان عبارت از: سبزة نورس، کوزة آب، نان، شمعدان، تخم مرغ ، آینه ، سمنو، سنجد، ماهی و سیب (از این ده حداقل هفت مورد جمع و جور می شد مشکل حل بود)  بعد بر این مجموعه سیر و سماق و سکه و سرکه نیز افزوده اند . فکر کنم در این روزگار به همان سماق بسازیم تا مجبور نشویم  که در طی سال از سبد غذائی  فقط سبد خالیه را داشته باشیم.

آئین و جشن های نوروزی هم آب رفته ولی دو آئین و جشن بنیادی ، جاوید و بر قرار است در واقع حلوای پسین و ملح اول نوروز محسوب می شوند. جشن های نوروزی با چهارشنبه سوري  شروع می شود.

آخرين چهارشنبه سال (سون چهرشنبه ) در فرهنگ ما آذري ها  به چهارشنبه خاک (یر ، توپراخ  چهرشنبه )   معروف است در چنين روزي باور ها در ديار ما بر اين است که خاک دوباره تجديد حيات يافته و حيات مي بخشد . کاشت بهاره  اعم از زراعي وباغي  در چنين روزي مي تواند شروع شود. يادم است روزگاري دفتر متبوعم متولي روز درختکاري و حقير مجري بودم و   تلاش داشتم روز درختکاري را به چنين روزي انتقال داده ، و بوته کاري را جايگزين بوته کني نمايم،  شاکرم شاکرم که عملي نشد زيرا تولي گري به افرادي رسيده که حاضرند بوته که هیچ کل طبیعت سر زمين را از ريشه بر کنند و خود را چند صباحي هرچند گذرا حفظ کنند. بهر حال همچنين روزي در باور هاي قومي برايم مقدس است از تمامي مراسم آن از آتش پري گرفته تا آب پري  ... را دوست دارم.

چهارشنبه سوري از ديدگاه فرهنگ ملي ايراني براي من ايراني داراي فلسفه و جوهر وجودي است هيچکس نمي تواند آنرا از من بگيرد. چهارشنبه سوري در فرهنگ آریائی مقدمه و پيش در آمد تحول و خودسازی  و حرکت به سوی پاکي ، طراوت ، سازندگي و ... مي باشد. اهریمن مظهر تاريکي و افروختن آتش مي تواند به تفسیر امروزي سيلي زدن بر دهن اهریمن باشد. در فرهنگ اعراب چهار شنبه آخر سال  به عنوان یوم الارباغ نحس تلقی می شود.  شاید از این خاطر نحس می دانند چون نتوانستند بر باور های فرهنگی قوم های ما غلبه کنند. ملا حسین فیض کاشانی و دیگران خیلی تلاش کرده اند نوعی پیوند فرهنگی ایجاد نمایند. مادر بزرگ مي گفت مختار،  شیعیان موافق خونخواهي امام را در شب چهارشنبه آخر سال به آتش افروختن بربالای بام خانه های خود فراخواند. روایت زیاد است بعضی خلفا نوروز را  دوست داشتند برای رسیدن آن روزشماری می کردند. نه اینکه با خلفا بد باشم ولی فکر کنم بخاطر خراج بوده که در آخر سال اخذ می کردند.  عزيزيُ این مراسم را  به بابک خرمدین نسبت می داد و ...

اما  تو می گفتی  باور  ها و فرهنگت را  باید گرامی داشت ، مي گفتي همان کمپ فایر است و آن روز آن کمپ فایر به ياد ماندني را در بيابان آيرزونا برپا کردی یادا یادا

دم دمای غروب آخرين چهارشنبه سال 1391 به مردم سرزمینم ملحق می شوم و دست در دست هم فریاد سر مي دهیم

زردی من از تو، سرخی تو از من

غم برو شادی بیا، نکبت برو روزی بیا

 دیگر جشن جاودانه نوروز  سیزده بدر می باشد. سیزده بدر و پیوند با طبیعت ملح آخر جشن نوروزی در عصر ماست. چه بخواهیم چه نخواهیم ایرانیان باستان  به یکسری انرژی هایِ ماورائی و متافیزیکی اعتقاد داشتند . باور نیاکان نه اینکه ریشه در خرافات داشته بلکه یک جور های  از سرچشمه علم بهره می جست اگر محاسبات درست انجام گیرد بر می گردد به طرز قرار گرفتن منظومه خورشیدی و ستاره ها و ماه با زمین  در آن مقطع از زمان ، آنها اعتقاد داشتند کرات فرکانس ازخود منتشر می کنند (امروزه از نظر علمی ثابت  شده بر مکه فرکانس انرژی وارد، تخت سلیمان فرکانس انرژی خارج می کند، در مثلث برمودا انرژی ورود و خروج دارد...) اعتقاد داشتند آن فرکانس ها می توانند بر بازده و عملکرد مغز موجودات تاثیر داشته باشد.  همانطور باور داشتند اجسام بزرگ (کوه) و محیط طبیعی (دشت) به نوبه خود فرکانس مثبت منتشر می کنند که تلفیق آن در چنین روزی (سیزده بدر) با فرکانس دیگر کرات، فضای مملو از عشق و محبت و صفا  را فراهم می آورد  گفته می شود عشق های زخم خورد، محبت های صدمه دیده و ... در سیزده بدر ترمیم می یابند، اولین عاشق شدن ها در این روز اتفاق می افتد. ما مردمان این کهن دیار روز سیزده فروردین 1392 یک بار دیگر آوا سر خواهیم داد:

بیا بریم دشت

کدوم دشت؟

همون دشتی که خرگوش تاب داره

...

بیا بریم کوه

کدوم کوه

همون کوهی که عقاب تاب داره‌های بله

عقاب کوهم را مزن

چنگ عقاب به چنگ یار می‌ماند بله

…

 



یادی از روز هایم با عنوان نماينده ايران در بيستمين اجلاس کميته جنگل فائو

 در پیرو تقدیم فیلم کوتاه گدایان رم ، مناسب دیدم که گزارش کاری سفر به ایتالیا  را نیز خدمت عزیزان ارائه نمایم .در بيستمين اجلاس کميته جنگل که مقارن با دومين هفته جهاني جنگل بود از 4 تا 8 اکتبر (12 تا 17 مهر) در ستاد مرکز رم فائو حضور يافتيم. نمايندگان رسمي 117 کشور همانطور نمايندگان 34 سازمان هاي بين الدول و غير دولتي در اجلاس حضور پيدا کرده بودند.

با هماهنگي که با ديگر کشور ها از جمله عراق که از طريق نمايندگي ايران در فائو بعمل آمد براي عضويت در کميته تدوين پيش نويس گزارش بيستمين اجلاس کميته جنگل نامزد و که بدون مخالف در مجمع عمومي پذيرفته شد. علاوه بر حقير نمايندگاني از هفت کشور ديگر از جمله چين، امريکا، بلژيک، استراليا و... براي اين منظور انتخاب شده بودند.

 

8. The following Members were elected to the Drafting Committee for the COFO Report:

Argentina, Australia, Belgium, Brazil, China, Iran (Islamic Republic of), Japan, Kenya, Morocco,

Sudan, Switzerland and USA. The representative of China, Ms. Wangxin Xiao, was elected

Chairperson of the Drafting Committee and the representative of Australia, Mr. Ben Mitchell, was elected Vice-Chairperson

در بيستمين اجلاس کميته جنگل با حضور اجلاس در مجموع هشت "فلوور" در "پلناري (مجمع عمومي) گرفته" و ديدگاه هاي کشور متبوع را در ارتباط با مباحث مطروحه بيان داشتيم. از جمله ؛ ايجاد پايگاه منطقه اي جهت مبارزه با آسيب هاي محتمل از تغييرات اقليمي مثل آتش سوزي، آفات و ... (که در اين ارتباط نماينده روسيه جهت تبادل نظر به جايگاه ايران در مجمع مراجعه کرد)، تغيير استراتژي مديريت حفاظتي پارک ها جهت تعديل اثرات تغييرات اقليمي در اين مناطق (که با اقبال نماينده استراليا مواجه شد که ايشان جهت تبادل نظر به جايگاه ايران در مجمع مراجعه کرد و با هماهنگي لازم در حاشيه اجلاس جلسه اي کوتاهي با ايشان بر گزار کرديم)،

انفجار آفات تحت تاثير تغييرات اقليمي ، سوسک چوبخوار که آينده اسف باري که جنگل هاي غرب ايران، همانطور جنگل هاي ترکيه و عراق و ... را تهديد مي کند را به عنوان يکي از مصاديق بيان داشتيم (بيانيه ايران در صحبت هاي سه کشور ديگر که فلوور گرفته بودند تکرار شد از جمله کشور کويت با تشکر از بيانيه ايران تاکيد به توجه به اين امرمهم

نمود) و...

مسئله حمله آفت به جنگل هاي غرب در گروه تخصصي مربوطه، که در حاشيه اجلاس برگزار مي شد نيز طرح کرديم و نهايت اينکه با تلاش ايران در گزارش بيستمين اجلاس کميته جنگل (البته بطور عام) جهت حمايت فني و مالي جهاني مطرح گرديد.

بيانيه ايران در مجمع عمومي:

In the name of God

Iran recognizes the importance of forest health and biodiversity especially under the impact of climate change and the increase of global trade in forest products.We support the Guide to implementation of phytosanitary standards in forestry which was presented by FAO on Tuesday during the session for Item 5.2 - Forest health and forest fire in the context of climate change. We feel that increased cooperation between foresters and plant health officials will help reduce pest problems such as the Agrilus beetle currently threatening Iran's oak forest.

 گزارش نهائي COFO

19.The Committee encouraged FAO to distribute the Guide to implementation of

phytosanitary standards in forestry as guidance on practices that minimize pest prevalence and

spread without impacting on trade and encouraged countries, FAO and partners to strengthen

country capacity to use these measures through pilot activities, the development of training

material and enhanced cooperation and the exchange of experiences on this issue within and

among regions.

– پيشنهاد ايران بدون مخالف مورد پذيرش قرار گرفت که تعهد اجرائي نقشه راه جهاني مرتبط با جنگل از طرف کشور ها، به بومي سازي و عملياتي نمودن راهنماء الگو جهاني اصلاح شود

• Strengthen country capacity to adapt existing guidelines to national conditions.

 

– پيشنهاد امريکا در ارتباط با توزيع مناسب منافع ناشي از عملکرد جهاني جنگل با مخالفت ايران مواجه شد، پيشنهاد مشخص ايران توزيع برابر که با همراهي برزيل و آرژانتين (جالب توجه است که در بقيه موارد که نفع کشورشان مطرح نبود کورکورانه طرف امريکا را مي گرفتند) و سکوت بقيه پيشنهاد ايران عيناً در گزارش نهائي آمده است.

• Develop methods and tools to assist in involving local communities, and ensuring

equitable distribution of benefits from mitigation actions to relevant stakeholders

اهم ديگر نظرات که عنوان نماينده ايران که در کميته تدوين گزارش پي گيري کردم و به نتيجه رسيد شامل موارد ذيل مي گردد:

– با پيشنهاد ايران و حمايت استراليا، سودان و کنيا مقرر شد درختان خارج از جنگل ( مثل تک درخت هاي مناطق رويشي خليج فارس_ عماني) همانند جنگل مورد حمايت هاي فني و مالي جهاني قرار گيرد.

  34. The Committee requested FAO to assist countries in their efforts to value and utilize the

potential contributions of forests and trees outside forests in climate change mitigation and

adaption

 

– تلاش شد در همکاري هائي منطقه اي مورد توصيه LFCC مورد اشاره قرار گيرد نظر جمعي به ذکر ديگر همکاران اکتفا کرد.

• Encourage regional cooperation on forests and climate change, in collaboration with the

regional forestry commissions and other partners.

 

در حاشيه اجلاس بحث تبادل نظر با ديگر کشور ها از جمله آلباني، کوبا، افغانستان و... معمول شد که با هماهنگي نمايندگي ايران در فائو- رم انجام گرفت در صورت لزوم پي گيري هائي بعدي معمول خواهد شد.

در خاتمه شايان ذکر است که همکاري دفتر نمايندگي ايران در فائو – رم با هيات اعزامي و تلاش هاي آن نمايندگي در فراهم آوردن امکانات با ديگر با ديگر کشور ها در جهت ارتقاء جايگاه ايران در اين مجمع جهاني جائي تقدير و تشکر را دارد اگر دست آوردي از اين سفر بوده به همت آن عزيزان متعهد بوده است

آنچه ارائه شد گزارش اجمالي از اهم مطالب بود، بررسي تحليلي از آنچه در رم گذشت و ارائه طريق در ارتباط با پي گيري هاي بعدي در دستور کار قرار دارد که انشا... در اولين فرصت به سازمان متبوع ارائه خواهد شد.

مباحث مطروحه (1 الي 5) و ديگر مباحث اجلاس را مي توانيد در مرجع رسمي زير ملاحظه فرماييد

http://www.fao.org/docrep/meeting/019/k9227e.pdf



در جستجوئی زاینده رود

متعاقب بازدید میدانی کوه ادهم راهی اصفهان می شویم ، شب را در اصفهان اطراق می کنیم، از خودمان پنهان نیست از شما چه پنهان ، برنامه کاری را طوری تنظیم می کنیم که قبل از حرکت به سوی چهارمحال و بختیاری یکی  دو ساعتی در اصفهان پرسه بزنیم. مگر می شود در اصفهان بود و زاینده ، نقش  جهان، سی و سه پل و... را ندید بخصوص اینکه از محلی بیتوته تا زاینده رود مسیر پیاده کمتر از ده دقیقه بود.

 

اصفهان را به زاینده رود می شناختم در جای در وصف آن خوانده بودم همانند  خورشید ی است  که از پشت از کوههای سربه فلک کشیده بختیاری نشات گرفته  و در امتداد هستی،حیات را معنا می بخشد.   این رود زاینده و شاداب پس از طی350 کیلومترسرزمینهای تشنه ای  مسیررا سیراب کرده  و در تالاب گاو خونی آرام می گرفت.  تازه این پایان کار  حیات بخشی نبوده زاینده رود در فروکش این تالاب ، مساحت      معادل   470کیلومتر مربع    در منطقه شرق اصفهان را جان  می بخشید. مرگ خورشید در اصفهان را قبلاً دیده بودم ولی این موقع سال انتظار تجدید دیدار با خورشید می رفت آنچه دیدم شما هم در عکس شماره 1 ببینید و تابلو به جا مانده از گذشته که می گوید " خطر غرق شدن" حالا طنز تلخ و دهن کچی به روز گار ما ست.

 گفته می شود  با احداث سد وتونل انتقال آب گلاب  بخشی از آب به ...  و بخشی دیگر با انحراف سرشاخه‌های زاینده‌رود در منطقه کوهرنگ  به ... و مابقی در چارچوب طرح بهشت به ... انتقال می یابد. از خود می پرسم حق آبه محیط زیستی تالاب گاو خونی و ... چه؟  قیافه آنها که بر اثر یک تصادف نامطلوب ناشی از اشتباهات تاریخی بر جایگاه ... تکیه زده اند جلو چشمم مجسم می شود که همانند تابلو زاینده رود دارند برایم دهن کجی می کنند!

نگاهی به سی و سه پل  (عکس 2) می اندازم ذهنم با گذشته دور در گیر می شود  اگر هم بشود به آئین ها احترام بگذاریم حالا دیگر امکان بر گزاری مراسم‌ جشن‌ آبریزان‌ یا آبپاشان‌  ،  «خاج‌ شویان‌» و ...  در محدوده‌ این‌ پل‌ امکان پذیر نیست. بامهاى گالارى هم که موقع طغیان رود در آنجا ها به تماشا می ایستاند دیگر کاربرد ندارد و...

سری به نقش جهان می زنیم، صائب چه زیبا گفته :

 

 گرچه چندین نقش موزون داشت در هر گوشه ای

                                                                زین عمارت شد بلند آوازه ی نقش جهان

 منظور صائب از چند نقش موزون مسجد شیخ لطف الله، مسجد شاه،  سر درب بازار قیصریه و کاخ عالی قاپو می باشد که میدان نقش جهان چو ن نگینی چهار اثر یاد شده را بهم پیوند می زند.

 

شاید مربوط بشود به زمانی که ما دیدار داشتیم در میدان نقش جهان دیگر مثل گذشته زندگی موج نمیزد. گشتی در بازارش می زنیم به قول نگارنده کشکول راز   ... شب دراز است و قلندر بیکار ! ...  لاف در غریبی، گور در بازار مسگرها... فقط در بازار مسگر ها هر از چند گاهی  صدای پتک مسگری می آمد (عکس 4)... اصفهان را بدورد می گوییم و راهی بام ایران می شویم.

گزارش سفر به منطقه پیشنهادی اثر طبیعی ملی (ژئو پارک ادهم)

قدیم قدیما گزارش ماموریت به تصمیم گیران می دادیم،... گویا قرار است قرص مباحث فنی تولید کنیم اگر آنهم عملی شود باور کنید ... بعد ها در بلاگ پارک های طبیعی گزارش به عموم می دادیم که زد و بلاگ فله ای فیلتر شد. حال به یاد قدیما این گزارش برای بچه های پاکی می نویسم که داد محیط زیست طبیعی سرزمین شان را فریاد  می زنند.

سفر ها هم دیگر مثل قدیم ها نیست سفر هوائي که چند وقت پیش می گفتند خدا کند توپولف نباشد حال به خاطر غير استاندارد بودن دیگر مرکب ها گفته می شود صد رحمت به توپولف و نيز افزايش غير موجه قيمت ها از طرف ديگر که تاثير بسيار نا مطلوب در اضافه کاري همکاران دارد، سفر هوائی تا آنجا که دست خودمان باشد تحريم تا قيامت ، طبق معمول کله سحر با همان خودرو آژانسي که اگر نوشته هاي قبلی حقير را در بلاگ پي مي گرفتید معرف حضورتان است راه مي افتيم .

مقصد اول منطقه پیشنهادی اثر طبیعی ملی سپاهان می باشد که گزارش شده رخنمون سنگی بارز بوده و مملو از فسیل های بی مهره اعم از جلبک، اسفنج، فرانیفر، مرجان و ... دوران تریاس و نیز محل تجمع گونه solenopora rectangulata می باشد. در ارزیابی عمومی محدوده در کاتاگوری ژئوپارک قرار می گیرد. ژئو پارک بر مبنای تاریخچه تکاملی زمین و مرفولوژی و تشکیلات آن، پدولوژی، کانی شناسی ، سنگ شناسی، فسیل شناسی، ارزشهای باستانی و فرهنگی و تنوع فون و فلور ارزیابی می شود. پدیده های طبیعی ازنظر علمی و منظر زیبای شناسی چون چوب سنگ های فشرده (petrified woods) ، کارست ها، غار ها، یخچال ها ، گنبد های نمکی، آتشفشان ها، فسیل ها و... در انتخاب ژئوپارک حایز اهمیت هستند. درارزیابی محدوده مورد اشاره روی پدیده فسیل متمرکز می شویم. فسیل در واقع مستند سازی برهه ای تاریخچه فون و فلور و موجودات ریز بوسیله طبیعت می باشد در واقع بقایای آثار زندگی (استخوان، پوسته ،تخم ها، آشیانه ها، برگ ها، اجزا معدنی شده یا منجمد و...) بوده البته مجموعه یاد شده که قدمت بالای ده هزار سال داشته باشد احراز شرایط می کنند (قدیمی ترین فسیل به دوران تریاسیک 208 تا 245 میلیون سال پیش) که فسیل نامیده شوند. بقایای انسان اولیه در کنار دیناسورها و مبحث سیر تکاملی بشر ریشه در علم فسیل شناسی دارد. از این رو قطعات از سرزمین که حاوی چنین پدیده ای هستند حائز اهمیت و امر ژئو حفاظت در چنین مناطقی اعمال می شود.

 اساساً ژئو پارک حداقل متشکل از یک یا چند ژئو سایت (واحد همگن ژئولوژی و ژئومرفولوژی) و منظر مشخص با جذابیت طبیعی می باشد. لذا انتظار یک محدوده بکر و دست نخورده را داشتیم. در بدو ورود حصارکشی محدوده ای در حدود 6 هکتار (عکس 1) جلب توجه می کند می پرسم ژئو سایت به این کوچکی ؟! اگر شما جواب می شنوید من هم شنیدم ... نگاه به اطراف می اندازیم در فاصله کمتر از صد متری (عکس 2) شرکت ماسه ادهم بیداد می کند گرد و خاکش محوطه را در می نوردد. داخل محدوده (عکس 3) آثار معدن متروکه سنگ لاشه و آثار انفجارات مختلف و... مشهود است بطوریکه نیاز به کند و کاو نیست تکه پاره های انواع و اقسام فسیل ها می توان جمع آوری است. برای مقایسه یک عکس هم از ژئو پارک مشابهی در چین (عکس 4) قرار دادم.

 

 مقایسه کنید گزارش از من – ارزیابی و قضاوت با شما

ارتقاء سطح حفاظتی سمندر لرستانیNeurergus keiseri تحت اقدام:

سمندر لرستانی جزء گروه دوزیستان دم دار  بوده از خانواده  سمندر ها، 3 جنس  در مجموع شامل 5 گونه  در سرزمین ایران پراکنش دارد .   گونه ها ی مزبور  عبارت از سمندر کوهستانی آذربایجان ، سمندر کوهستانی لرستان ، سمندر کوهستانی کردستان ، سمندر آتشین ، و سمندر باله دار جنوبی است.

سمندر لرستانی  نزد مردم بومی  با نام های محلی حاجی باریکاب (نام یک امامزاده  در منطقه بیدروبه ) وقفی  ( وقف شاهزاده احمد )، چرق پرق  (صدایی که جانور تولید می کند  ) و ... نامیده می شود. اغلب نام های محلی که نشان دهنده  باور مردم محلی  به تقدس این  جانور  بوده که مسلماً در بقاء جانور بی تاثیر نبوده است.

سمندر لرستانی یکی از زیبا ترین گونه های خانواده بوده   و با توجه به اینکه اندمیک    (منحصراً در مرزهای جنوبی استان لرستان در بخش پاپی و بالا گریوه و شمال استان خوزستان یافت می شود ) محسوب می شود دارای اهمیت فوق العاده و ملی و بین المللی است.  گفته می شود این گونه برای اولین بار درسال 1938 درمنطقه شهبازان لرستان   شناسائی و در سال 1952،  به عنوان یک گونه جدید به دنیا معرفی گردیده است.

گونه سمندرکوهستانی لرستان درطبقه بندی لیست سرخ  IUCN که باتوجه به معیار های محدودیت زیستگاهی  و تعداد جمعیت  در حالت وحشی، درطبقه "خطر بحرانی" (CE)قرارگرفته است .  شایان ذکر است درپانزدهمین نشست متعاهدین کنوانسیون تجارت جهانی گونه های درمعرض خطرانقراض (CITES) به پیشنهاد ایران وباحمایت تمامی کشورهای عضو درضمیمه یک کنوانسیون (سال2010)  تجارت جهانی  سمندر لرستانی  ممنوع اعلام گردیده است.  در مقطع فعلی جمعیت این گونه حدود 1000 قطعه  برآورد شده است. گزارش نگران کننده اینکه نظر به زیبایی این گونه، در سال های اخیرعده ای فرصت طلب برای اهداف مادی به قاچاق آن مبادرت و افراد ناآگاه  برای نگهداری در اکواریم نسبت به خریداری آن اقدام می کنند.

 برای این منظور با بر رسی مقدماتی از طرف نیرو های اجرائی سخت کوش محیط زیست لرستان ارتقاء سطح حفاظتی دو زیستگاه عمده گونه مزبور در دستور کار قرار گرفت. در سازمان جنگل ها نیز ها تلاش داریم با ارزیابی توجیهی پیشنهاد، موافقت وزارت متبوع در ارتباط با احاله مدیریت محدوه های مورد نظر اعلام گردد. همانطوریکه اشاره شد  سمندر لرستانی ازگروه دوزیستان دمدار بوده که بخشی اززندگی خودرادرآب وبخشی رادرخشکی می گذرانند.

سمندر لرستانی در اقلیم گرم و نیمه خشک زندگی می کنند دامنه دمایی  زیستگاه  آبی بین هشت تا بیست پنج درجه در نوسان بوده  و دارای پوشش  از قبیل سرخس، پنجه گرگیان خزه ها و ... و  گونه های جانوری همراه  شامل لارو انواع حشرات آبزی ، خرچنگ، زالو و ... می باشد.  حسب مطالعات انجام گرفته در فصل زمستان این گونه به خواب زمستانی (  معمولاً تا اسفند ماه)   می رود.

 تنگ هفت (به وسعت در حدود 890 هکتار)  یکی از دو زیستگاه عمده است که در بخش پاپی شهرستان خرم آباد در جوار رودخانه سزار که دارای سیمای طبیعی بسیار زیبا بوده که در ادامه چشم انداز به آبشار وژن می توان رسید. دیگر  زیستگاه عمده شادابکوه (به وسعت حدود24313 هکتار) در حوزه استحفاظی پلدختر  می باشد.

 البته پیشنهاد محیط زیست می تواند به عنوان فاز اول مدیریت حفاظتی این گونه اندمیک و تنها ذخیره گاه ژنتیک یکی از گونه های موجود در کره خاکی که طی میلیونها سال در روند تاریخ طبیعی بوجود آمده  ، بوده باشد. آنچه مسلم است زیستگاه سمندر لرستانی به این دو منطقه نمی تواند محدود شود. همانطوریکه در مطالعه مقدماتی عزیزان اجرائی در لرستان آمده وجود  دیگر زیستگاههای آبشاری و برکه ای و همچنین آبهای جاری شده از سراب های در ارتفاعات  و ... محتمل است. وقتی می گوئیم در کل جهان یک گونه  فقط توانسته در یک ناحیه مشخص استقرار یابد در واقع آن ناحیه با تمامی فون و فلور ، زمین شناسی و... منحصر بفرد بوده و تنها میراث طبیعی جهانی از این نوع می تواند تلقی شود.

 از این رو در فاز تکمیلی شناسائی دیگر زیست گاههای گونه سمندر لرستانی الزامی بوده در صمن حفظ زیستگاه متکی به حفظ پایدار سیستم جریانی آبی (حوزه هئدرولوژیک) حفظ سیستم آبی تابع حفاظت پوشش فلور و مدیریت پایدار فون در حد اقل سطح زیستی استاندارد خواهد بود. چنین مجموعه ای با توجه معیار های چون ارزش های زمین شناسی ، پروسه اکولوژیک ، زیبا ی های طبیعی و تنوع زیستی شرایط لازم را جهت ثبت در فهرست جهانی میراث طبیعی احراز می کند. باور کنم که ارزش سمندر لرستانی برای جهان در حد پاندا چینی و... می باشد. دست آورد های علمی و تحقیقی،اکوتوریستی و... می تواند رفاه اجتماعی و اقتصادی منطقه را متحول کندبا بهره گیری لازم پتانسیل های مادی و فنی ملی و جهانی نیل به این مهم دور از دسترس نیست.

Terminology of the natural environment واژه شناسی محیط زیست طبیعی

صفحه واژه شناسی محیط زیست طبیعی ایجاد شد ، برای اشتراک با ورود به صفحه و لایک را بزنید ، یا به 

naturalparks@gmail.comایمیل بفرستید

Join to Terminology of the natural environment page:
You may go to page &check the like sign, or send a email to: naturalparks@gmial.com

http://www.facebook.com/Terminology2?skip_nax_wizard=true